Terug

Saint-Louis, de uitzonderlijke glasblaaskunst van de Moezel

10/01/2022

In de Moezelstreek is Saint-Louis-les-Bitche, op 11 km van Wingen-sur-Moder, sinds 1586 de thuishaven van deze uitzonderlijke glasblaaskunst. Je ontdekt er niet enkel het museum, maar vooral ook een atelier waar de techniek van het ‘mondgeblazen, met de hand gevormde glas’ is blijven bestaan. Fascinerend.

Om glas in het echt te zien blazen, moet je naar de Moezelstreek. In Saint-Louis-les-Bitche, een enclave in een nabijgelegen bosvallei, word je als bezoeker ontvangen in het hart van het ambacht, Saint-Louis. Hier wordt al meer dan 430 jaar eerst glas en vervolgens kristal met de mond geblazen en met de hand gesneden. De arbeiders hebben dus ‘wel wat’ ervaring op dit vlak… De omslag naar luxeproductie kwam er in de 18de eeuw. In 1767 benoemde Lodewijk XV het atelier tot ‘koninklijke glasmakerij’. Daarop veranderde het zijn naam van Verrerie Müntztal in… Saint-Louis, ter ere van de koning. Wanneer er overgegaan wordt naar het maken van kristal, verandert de naam in Cristallerie Royale de Saint-Louis.

Glassijden in het koude atelier Philippe Bourget

2.000 werken in het museum

Bij een bezoek staat een combinatie op het programma van het museum en de werkplaats: niets dan verwondering! In het museum (dat ‘La Grande Place’ heet), uitgewerkt als een rondleiding in een reusachtige kroonluchter (van kristal natuurlijk!), ontdek je achter glazen vitrines het volledige gamma van creaties van het merk. De Trianon tafelglazen, de Chambord glazen, de Versailles vaas… In totaal 2.000 werken, die vier eeuwen productie beslaan. Het bezoek wordt aangevuld met video’s en tijdelijke tentoonstellingen op de bovenste verdieping.

De Saint-Louis-collectie Philippe Bourget

Gloeiend rode glaspasta bij 1.200 °C

Het hoogtepunt van het bezoek is natuurlijk de ontdekking van het atelier. Het is open voor rondleidingen op maandag, woensdag, donderdag en vrijdag om 11 uur, maar enkel op reservatie. De hitte bij de ingang van de glasblaashal is verstikkend. Bewondering voor de werkers in deze “hete ruimte”, die het kristal (glas vermengd met loodoxide) bewerken in 3×8 ploegen, in een gloeiend hete en lawaaierige werkplaats. Fascinatie voor de rode glaspasta van 1.200 °C die uit de ovens komt, geblazen en dan samengevoegd wordt tot glaswerk van hoge kwaliteit. Betovering rond de presse-papier werkplaats, waar wonderlijke kristallen bollen gesmeed worden. Verblind in de “koud glas” werkplaats, waar deskundige handen uit de losse pols vazen, kroonluchters en glazen snijden, polijsten en graveren (een uitzonderlijke vaardigheid). Nieuwsgierigheid in de werkplaats, waar kroonluchters ingepakt worden voor prestigieuze klanten (rijke particulieren, luxehotels, enz).

De hete werkplaats Philippe Bourget ©

80% van de productie wordt uitgevoerd

Dat er dag en nacht gewerkt wordt in deze warmte, is omdat de Covid-19 crisis blijkbaar geen invloed had op de bestellingen. Pierre Nierengarten, onze gids, is een vroegere medewerker van Saint-Louis. Nu is hij gepensioneerd, maar hij werkte 40 jaar in het bedrijf. Het bescheiden karakter dat eigen is aan de streek Lotharingen houdt hem wat tegen, maar we kunnen zijn trots wel voelen als hij vertelt dat het bedrijf gespecialiseerd personeel aanwerft en 80% van zijn productie uitvoert. Veel bestellingen komen uit het Midden-Oosten, vooral uit de Emiraten. Saint-Louis, sinds 1989 volledig eigendom van de Hermès groep, is een luxemerk dat diep in de landelijke regio gedijt.

De hete werkplaats Philippe Bourget ©

Lees de volledige reportage