Een inscriptie van meer dan 3.000 jaar oud blaast een archeologisch raadsel nieuw leven in: waar lag de stad Masn nu echt?
Een stuk zandsteen zou de kaart van het oude Egypte weleens kunnen hertekenen. In Tell Abu Seifi, in de regio Qantara-Oost, vlak bij het Suezkanaal, hebben Egyptische archeologen een indrukwekkende latei blootgelegd met de titels van farao Ramses II. Nog interessanter: de inscriptie verwijst naar de restauratie van een standbeeld van Horus, ‘Heer van Mesen’. Wat dat concreet betekent? We leggen het je uit!
Mesen (ook geschreven als Masn) duikt op in teksten uit het Nieuwe Rijk, meer dan 3.000 jaar geleden. Maar over de exacte ligging ervan wordt al sinds het einde van de 19de eeuw gediscussieerd! Deze nieuwe ontdekking versterkt nu aanzienlijk de hypothese dat Tell Abu Seifi weleens deze verdwenen stad zou kunnen zijn…
Een stad langs een militaire snelweg uit de oudheid
Er staat veel meer op het spel dan alleen het plezier om opnieuw een naam op de kaart te kunnen zetten. Masn zou langs de militaire route van Horus hebben gelegen, de strategische verbindingsweg die de Nijldelta via de Sinaï met Kanaän verbond. Langs deze route lagen forten, administratieve posten en bevoorradingspunten die bedoeld waren om de oostgrens van Egypte onder controle te houden.
De opgravingen in Tell Abu Seifi tonen inderdaad aan dat de site een bijzonder bewogen geschiedenis kende! Onderzoekers hebben een grote omwalling van ongebakken leemstenen, verschillende opslagruimtes, dienstruimtes en de overblijfselen van een heiligdom geïdentificeerd. Twee opeenvolgende geplaveide wegen getuigen bovendien van de ontwikkeling van de locatie tussen de Ptolemeïsche en Romeinse periode.
Tempel, kazerne… en daarna steengroeve
De site heeft duidelijk niet stilgelegen. Maar door de eeuwen heen verloor ze wel wel sterk aan belang… De tempel kende zijn hoogtepunt onder de Ptolemaeën, voordat bepaalde delen ervan in de 3de eeuw werden omgevormd tot een Romeinse militaire kazerne. Later werd het gebied gebruikt om… kalk te produceren: op een deel van het voormalige heiligdom werden zelfs twee grote kalkovens gebouwd!
Voor archeologen vormt de beroemde latei van Ramses II dan ook een bijzonder veelbelovend stukje van de puzzel. Maar Hisham El-Leithy, secretaris-generaal van de Egyptische Hoge Raad voor Oudheden, blijft voorzichtig: “Het onderzoek moet worden voortgezet voordat met zekerheid kan worden gesteld dat Tell Abu Seifi daadwerkelijk Masn is”.