De bergen spreken tot de verbeelding van jong en oud. Frisse lucht, indrukwekkende landschappen en tal van buitenactiviteiten maken van een verblijf in de bergen een onvergetelijke ervaring voor het hele gezin. Toch mag men niet vergeten dat de bergen ook enkele specifieke risico’s met zich meebrengen. Koude, zon en – voor wie echt de hoogte ingaat – zuurstofgebrek kunnen een impact hebben op het lichaam. Omdat kinderen gevoeliger zijn dan volwassenen, is het extra belangrijk om goed voorbereid op pad te gaan en rekening te houden met een aantal essentiële aandachtspunten.
De bergen: prachtig maar veeleisend
Op het eerste gezicht lijken de bergen misschien onschuldig, maar het lichaam krijgt er te maken met snelle en duidelijke veranderingen. De luchtdruk neemt af, de temperaturen kunnen plots dalen en de zon is veel krachtiger dan in de laaglanden. Bij kinderen, die nog volop in ontwikkeling zijn, kunnen deze factoren sneller tot ongemak leiden. Een goede voorbereiding en aangepaste planning zijn dan ook cruciaal om zorgeloos van de bergen te genieten.
Zuurstofgebrek en hoogte: wat gebeurt er in het lichaam?
Hoe hoger je gaat, hoe lager het zuurstofgehalte in de lucht. Dat kan leiden tot een te laag zuurstofniveau in het bloed, ook wel hoogteziekte genoemd. Typische klachten zijn hoofdpijn, snelle vermoeidheid, misselijkheid, duizeligheid en soms slaapproblemen. Het is belangrijk om te weten dat deze symptomen zich meestal pas echt voordoen vanaf 2.500 meter hoogte.
Bij kinderen zijn deze signalen soms moeilijker te herkennen. Ze kunnen prikkelbaar worden, minder eetlust hebben of ongewoon stil zijn. Daarom is het essentieel om hun gedrag goed in de gaten te houden en klachten altijd serieus te nemen.
Rustig acclimatiseren: de sleutel tot veiligheid
Een van de belangrijkste regels in de bergen is geleidelijk stijgen. Het lichaam heeft tijd nodig om zich aan te passen aan de hoogte. Zeker tijdens de eerste dagen is het verstandig om fysieke inspanningen te beperken en het programma niet te vol te plannen.
Een vaak gebruikte richtlijn is om niet meer dan 300 hoogtemeters per dag te stijgen zodra je hoger zit. Zo krijgt het lichaam – en zeker dat van kinderen – de kans om zich aan te passen. Rustmomenten, voldoende slaap en regelmatig drinken helpen dit proces aanzienlijk.
Hoge hoogtes en kinderen: duidelijke grenzen
Wanneer je hoger gaat dan 3.500 meter, nemen de risico’s aanzienlijk toe. Om die reden wordt het sterk afgeraden om kinderen jonger dan 12 jaar mee te nemen naar deze hoogtes. Hun lichaam reageert vaak gevoeliger op zuurstofgebrek en ze kunnen moeilijker aangeven wanneer ze zich niet goed voelen.
In plaats van te focussen op extreme hoogtes, is het vaak veel verstandiger om te kiezen voor middelgebergte of lager gelegen berggebieden. Die bieden meer dan genoeg avontuur en natuur, zonder onnodige gezondheidsrisico’s.
De zon in de bergen: onderschat gevaar
Veel mensen denken dat de zon minder schadelijk is wanneer het koud is, maar dat is een misvatting. In de bergen is de zon veel agressiever, omdat de atmosfeer op grotere hoogte dunner is en dus minder UV-straling filtert. In de winter komt daar nog een extra factor bij: sneeuw kan tot 80% van de UV-stralen weerkaatsen.
Dit betekent dat je, zelfs bij lage temperaturen of bewolkt weer, snel kunt verbranden. Vooral kinderen, met hun gevoelige huid, lopen hier een verhoogd risico.
Goede zonbescherming voor kinderen
Een degelijke zonbescherming is in de bergen absoluut noodzakelijk. Gebruik een zonnecrème met hoge beschermingsfactor en breng die meerdere keren per dag opnieuw aan, zeker na inspanning of zweten. Vergeet ook de vaak blootgestelde zones niet, zoals het gezicht, de oren en de nek.
Daarnaast zijn zonnebrillen met UV-bescherming geen overbodige luxe. Ze beschermen de ogen tegen fel licht en schadelijke straling. Een pet of hoed biedt extra bescherming en helpt oververhitting te voorkomen.
Koude temperaturen: ook in de zomer opletten
Zelfs tijdens zonnige zomerdagen kunnen de temperaturen in de bergen snel dalen, vooral ’s ochtends en ’s avonds of bij een plotse weersverandering. Kinderen koelen sneller af dan volwassenen. Laagjeskleding, ademende stoffen en een warme jas in de rugzak zijn daarom geen overbodige luxe.