Het is tegenwoordig moeilijk om het eiland Hormuz te vermelden zonder eerst te denken aan de Straat van Hormuz, de maritieme doorgang waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en vloeibaar aardgasstromen passeert. Met de oorlog in Iran is het niet meteen mogelijk om er voet aan wal te zetten, wat uiteraard ook wordt bevestigd door de FOD Buitenlandse Zaken… En toch is dit een echt natuurlijk pareltje!
© gerard
Hormuz alleen herleiden tot zijn strategische ligging zou bijna een geologische onrechtvaardigheid zijn. Op ongeveer 8 kilometer van de Iraanse kust, nabij Bandar Abbas, ligt het eiland als een kleine steen met een uitzonderlijke schoonheid! Geleerde beschrijvingen hebben het over een rijpe zoutkoepel, een ‘diapier’ met uiteenlopende mineralen. Reizigers zouden eenvoudiger zeggen dat het lijkt op een weelderig, bijna onwerkelijk decor in aquareltinten.
Het rijk van de oker en de vreemde reliëfs
De grote signatuur van Hormuz is zijn rode oker. Dat diepe rood, rijk aan ijzeroxide, kleurt de kliffen, de stranden en soms zelfs de waterlijn, waardoor sommige kusten een behoorlijk theatraal uitzicht krijgen. In het zuiden van het eiland ligt trouwens een beroemde okerzone die lange tijd zowel nieuwsgierigen als industriële toepassingen aantrok.
© mohammadreza-azali
Die rode aarde werd ook gebruikt in de ambacht, bij bepaalde lokale culinaire gebruiken en in het werk van kunstenaars die met het eiland verbonden zijn. Ahmad Nadalian bijvoorbeeld, die later zelf wees op de ecologische impact van de ontginning van de gekleurde bodems… Hormuz is mooi, maar niet onuitputtelijk… minerale schoonheid heeft zijn grenzen!
Een geschiedenis die veel ouder is dan de krantenkoppen
Hormuz dateert niet van de laatste internationale crisis, en zelfs niet van het laatste rijk. Archeologisch onderzoek heeft menselijke aanwezigheid aangetoond die meer dan 40.000 jaar teruggaat. Met andere woorden: lang voor de tankers deed het eiland al dienst als doorgang of tussenstop in deze scharnierregio tussen zee en vasteland.
© abolhassan-neghabi
De grote historische ommekeer komt er rond 1300, wanneer de macht die op het vasteland gevestigd was zich terugtrekt op het eiland om te ontsnappen aan de binnenlandse onveiligheid. Het eiland krijgt dan een belangrijke haven van de Golf, een handelsknooppunt dat welvarend genoeg is om de aandacht van de middeleeuwse wereld te trekken. Daarna komen de Portugezen: zij nemen Hormuz in aan het begin van de 16de eeuw en bouwen er een fort. Hun overheersing eindigt in 1622, wanneer Engels-Perzische troepen het eiland heroveren.
© reza-ghazali
Een pracht die bijna beschouwend is geworden
Na die bloeiperiode gaat Hormuz achteruit. Shah Abbas bevordert de ontwikkeling van Bandar Abbas op het vasteland. Het eiland verliest geleidelijk zijn rol als belangrijk handelscentrum.
Zelfs zijn omgeving vertelt iets anders dan alleen minerale hardheid. Studies over het eiland vermelden mangroves die aangepast zijn aan een zilt en dor milieu. Ornithologische onderzoeken wijzen op de aanwezigheid van broedende zeevogels op Hormuz.
Achter het lawaai van de Straat van Hormuz schuilt dus een schitterend eiland. Rood, gehavend, historisch en ronduit fotogeniek!