Rond de middag barst de Vesuvius uit. Eerst regent het puimsteen en as. Daarna volgen de brandende gassen, de wolken en de verstikking. Op minder dan twee dagen tijd wordt Pompeï bedolven. Buurstad Herculaneum ondergaat hetzelfde lot. Historici wijzen erop dat er vandaag discussie bestaat over de exacte datum. Verschillende archeologische aanwijzingen, waaronder een inscriptie die in 2018 werd ontdekt, doen een latere uitbarsting vermoeden, misschien in oktober. Maar 24 augustus 79 blijft de bekendste en meest verspreide datum.

Een levende stad aan de voet van een vulkaan

Vóór de ramp was Pompeï een bruisende stad. Ze lag op ongeveer 23 kilometer ten zuidoosten van Napels, aan de voet van de Vesuvius. Je vond er elegante huizen, winkels, tempels, thermen, een amfitheater en winkelstraten. Het was een volwaardige Romeinse stad: comfortabel, actief en rijk genoeg om zowel elites als handelaars aan te trekken. De vulkaan domineerde het landschap, maar niemand kon zich toen echt voorstellen waartoe hij in staat was…

De Vesuvius ontwaakt

Wanneer de uitbarsting begint, zien de inwoners een immense kolom van as en gas de lucht in stijgen. In het begin vluchten velen. Anderen blijven dan weer, in de overtuiging dat ze het kunnen uitzitten. Al snel wordt de stad bestookt met vulkanisch puin. Daken storten in onder het gewicht van de puimsteen, de straten worden onbegaanbaar en de lucht vult zich met stof. De volgende dag razen pyroclastische stromen — wolken van oververhit gas, as en vulkanisch materiaal — over het gebied! Het is deze tweede fase die Pompeï definitief fataal wordt: een deel van de bevolking wordt verpletterd, een ander deel stikt of wordt door de hitte gedood.

Een ramp bevroren in de tijd

Wat Pompeï uniek maakt, is dat de stad niet alleen werd vernietigd: ze werd tegelijkertijd ook bewaard. Bedolven onder verschillende meters as en vulkanisch materiaal, werd ze als het ware verzegeld. Eeuwen later brachten opgravingen huizen, fresco’s, alledaagse voorwerpen, inscripties, winkels en vooral de zeer tastbare sporen van de slachtoffers aan het licht! De site geeft zo een uitzonderlijk nauwkeurig beeld van het Romeinse leven op het moment waarop het abrupt werd onderbroken. Net dat vermogen om ‘een ogenblik in de tijd’ te tonen, leverde de archeologische zones van Pompeï, Herculaneum en Torre Annunziata hun plaats op de werelderfgoedlijst van UNESCO op.

Meer dan een ruïne, een herinnering

Lange tijd fascineerde Pompeï omdat de site leek te vertellen hoe een volledige stad in één klap ten onder ging! Vandaag nuanceren archeologen dat beeld, zoals we je net hebben uitgelegd. Bovendien gaat het onderzoek verder en leveren nieuwe opgravingen nog altijd ontdekkingen op. De site blijft één van de grote laboratoria van de wereldarcheologie!

Pompeï vandaag

Vandaag is Pompeï één van de meest bezochte archeologische sites van Italië. Het officiële park biedt verschillende routes door de antieke stad, terwijl het geheel Pompeï-Herculaneum-Torre Annunziata door de UNESCO wordt beschermd. Die populariteit is zo groot dat de autoriteiten onlangs een dagelijkse bezoekerslimiet hebben ingevoerd om de site beter te bewaren en de bezoekersstromen in goede banen te leiden…