Hittegolven, bosbranden en periodes van droogte beginnen de reisgewoonten van toetisten stevig te veranderen. Steeds meer reizigers kijken naar Noorwegen, Zweden, Finland of IJsland om hun vakantie in de koelte door te brengen. Het fenomeen heeft zelfs een marketingnaam gekregen waar we het regelmatig over hebben: de ‘coolcation’.

In het Verenigd Koninkrijk stegen de zomerboekingen die Trivago in 2026 registreerde op jaarbasis met 55% voor Noorwegen en 57% voor Zweden. Denemarken tekende volgens de Financial Times een stijging van 29% op!

Op de Lofoten verslijt het postkaartdecor

Vooral op de Lofoten, in het noorden van Noorwegen, worden de grenzen steeds zichtbaarder. De eilandengroep telt ongeveer 25.000 inwoners, maar registreerde in 2025 meer dan 807.000 commerciële overnachtingen. En die cijfers vertellen natuurlijk maar een deel van het verhaal. Er komen immers ook nog vrij kamperen, dagtoeristen en passagiers van cruiseschepen bovenop…

Het probleem is niet alleen dat het moeilijk wordt om nog een parkeerplaats met uitzicht op een fjord te vinden! Op sommige wandelpaden wordt de kwetsbare vegetatie geleidelijk aan vernield door de vele bezoekers. Bij Kvalvika Beach zijn sommige doorgangen volgens waarnemingen die door Deutsche Welle werden aangehaald tot ongeveer 20 meter breed geworden. En in zulke noordelijke ecosystemen verloopt het herstel bijzonder traag…

Noorwegen heeft daarom beslist om drukbezochte gemeenten meer middelen te geven. Vanaf 2027 zullen sommige gemeenten een toeristenbelasting van 3% op overnachtingen kunnen invoeren, onder andere om wandelpaden, sanitaire voorzieningen en infrastructuur te financieren.

Zelfs de kerstman staat in de file

De druk beperkt zich trouwens niet tot de zomer. In Rovaniemi, in Fins Lapland, bezoeken jaarlijks meer dan 600.000 mensen Santa Claus Village. De stad registreerde in 2023 al 1,2 miljoen overnachtingen, bijna 30% meer dan een jaar eerder.

Inwoners klagen onder andere over de explosieve groei van kortetermijnverhuur, die volgens hen het klassieke woningaanbod verkleint en de prijzen opdrijft. Dat doet ons meteen denken aan Barcelona…

IJsland, Zweden, Faeröer: ook elders neemt de druk toe

IJsland kent het fenomeen al langer. In 2025 verbleven er volgens de Icelandic Tourist Board bijna 2,3 miljoen buitenlandse bezoekers. Vooral het zuiden van het land kampt met een sterke concentratie van bezoekers op enkele plaatsen en tijdens bepaalde periodes… Een rapport van Nordregio wijst ook op een snelle groei aan de Zweedse Hoge Kust, met bezorgdheid over de infrastructuur en de opvangcapaciteit.

Het noorden is geen onbeperkt toeristisch toevluchtsoord

Hebben de noordelijke landen dan nu al te lijden onder overtoerisme? Op sommige plaatsen wel. Maar het fenomeen blijft sterk lokaal. De Lofoten, Rovaniemi en bepaalde locaties in IJsland staan veel meer onder druk dan uitgestrekte regio’s die nog relatief weinig bezoekers ontvangen.

Onze mening? Naar het noorden reizen om aan de gevolgen van de klimaatopwarming te ontsnappen, kan de druk verplaatsen naar bijzonder kwetsbare ecosystemen. Een koelere bestemming is niet automatisch een duurzamere bestemming! En dat ‘laatste rustige plekje’ dat op Instagram wordt ontdekt, zal waarschijnlijk niet lang rustig blijven zodra iedereen hetzelfde idee krijgt…