Vaticaanstad: op de koffie in de Sint-Pietersbasiliek?

Het Vaticaan heeft aangekondigd dat binnenkort het volledige terrasde Sint-Pietersbasiliek  toegankelijk zal zijn voor bezoekers. Nieuwe ruimtes, tentoonstellingen, een uitgebreide horecagelegenheid: het iconische monument van het Vaticaan moderniseert, terwijl het tegelijk de 400ste verjaardag van zijn inwijding viert. Het Vaticaan moet immers een evenwicht zoeken tussen het heilige erfgoed (om niet te zeggen een indrukwekkend patrimonium…) en het beheer van toeristenstroom, die nog altijd uitzonderlijk groot is.

Een terras voor iedereen (of bijna iedereen)

De aartspriester van de basiliek, kardinaal Mauro Gambetti, bevestigde tijdens een persconferentie dat “het volledige terras van de basiliek toegankelijk zal zijn, terwijl vandaag slechts een derde van het terras open is voor het publiek”.

Tegelijkertijd wordt de oppervlakte van de horecainfrastructuur verdubbeld tot 100 m². Dat wakkert een gevoelig debat opnieuw aan: dat over de commercialisering van een heilige plek. Het Vaticaan heeft overigens geprobeerd de kritiek te temperen naar aanleiding van de geruchten rond deze koffiebar…

400 jaar geschiedenis moet gevierd worden

De aanpassingen maken deel uit van de viering van de 400ste verjaardag van de inwijding van de basiliek, die in 1626 werd gewijd. Vier eeuwen, dat verdient misschien wel enkele werken en een vleugje actualisering… Want hoewel de Sint-Pietersbasiliek indruk maakt door haar monumentaliteit, is ze ook een levend symbool van het wereldwijde katholicisme. Dagelijks stromen er meer dan 20.000 bezoekers toe!

Even terug in de tijd: hoe het allemaal begon

Voor ze dit meesterwerk van de renaissance werd, was de basiliek een gigantische werf. De eerste steen werd in 1506 gelegd door paus Julius II, op de plaats van een oude kerk uit de vierde eeuw. Het doel: een heiligdom oprichten dat de pauselijke macht waardig was.

Verschillende architecturale genieën volgden elkaar op. Donato Bramante ontwierp het oorspronkelijke plan in de vorm van een Grieks kruis. Michelangelo nam het project over en tekende de iconische koepel, die uitgroeide tot één van de symbolen van Rome. Carlo Maderno paste de gevel aan en verlengde het schip, terwijl Gian Lorenzo Bernini het majestueuze plein en de indrukwekkende colonnade ontwierp.

Het resultaat: de grootste kerk ter wereld, een meesterwerk van renaissance- en barokarchitectuur. Onder het hoofdaltaar zou zich het graf bevinden van de heilige Petrus, apostel van Jezus en beschouwd als de eerste paus.

Moderniseren zonder het karakter te verliezen

Vandaag is de uitdaging eerder logistiek dan architecturaal. Het Vaticaan kondigde daarom de invoering aan van een realtime reservatiesysteem, gekoppeld aan een netwerk van sensoren die de drukte binnenin meten.

Doel: de instroom vlotter laten verlopen, wachttijden beperken en opstoppingen vermijden. Een basiliek 2.0, zeg maar. Tentoonstellingen over de geschiedenis, de bouw en het onderhoud van het gebouw zullen de ervaring vervolledigen.

Blijft de bijna filosofische vraag: hoever kan je een heilige plaats aanpassen aan hedendaagse verwachtingen zonder haar essentie aan te tasten? Tot op het punt dat je koffie drinkt naast de heilige Petrus? Of is dat perfect aanvaardbaar? Jij mag het zeggen!