In het zuiden van Mexico is een Zapoteeks graf van… 1.400 jaar oud teruggevonden. Volledig intact!
Een graf van ongeveer 1.400 jaar oud, rijkelijk versierd en uitzonderlijk goed bewaard, werd onlangs blootgelegd in de Mexicaanse staat Oaxaca. Een aankondiging die snel heel wat aandacht trok: de Mexicaanse presidente Claudia Sheinbaum sprak van “de belangrijkste archeologische ontdekking van het afgelopen decennium in Mexico”!
Het graf bevindt zich in San Pablo Huitzo en stamt de Zapoteekse beschaving, één van de grote culturele pijlers van het precolumbiaanse zuiden van Mexico. Muurschilderingen, gebeeldhouwde friezen en kalenderinscripties: de site heeft de tand des tijds doorheen de eeuwen doorstaan met opmerkelijk weinig schade, wat bijna een archeologisch mirakel mag heten.
Een graf dat spreekt
Aan de ingang van de voorruimte trekt een uil meteen de aandacht. Bij de Zapoteken symboliseerde dit dier de nacht en de dood. Zijn snavel bedekt het gezicht van een menselijke figuur, vermoedelijk een hooggeplaatst persoon aan wie het begrafeniscomplex is gewijd. Een detail dat allesbehalve toevallig is: bij de Zapoteken is iconografie nooit louter decoratief.
Cultuurminister Claudia Curiel noemt de vondst een “buitengewone ontdekking” en benadrukt de uitzonderlijke staat van bewaring. Volgens haar biedt het graf een waardevolle inkijk in de sociale organisatie, de begrafenisrituelen en het wereldbeeld van de Zapoteken — elementen die zelden met zo’n niveau van detail toegankelijk zijn.
Wie waren de Zapoteken echt?
De Zapoteekse beschaving ontwikkelde zich tussen ongeveer 500 voor Christus en 900 na Christus, met een hoogtepunt tussen 300 en 900 van onze jaartelling. De Zapoteken vestigden zich voornamelijk in de valleien van Oaxaca en bouwden een gestructureerde samenleving, met een eigen schriftsysteem, complexe kalenders en monumentale architectuur.
Het waren ook scherpe waarnemers van de tijd en de sterren. De kalenderinscripties die in dit graf zijn teruggevonden, bevestigen het belang van ritueel, genealogie en de relatie tot het heilige in hun dagelijks leven. De dood was geen einde, maar een zorgvuldig geënsceneerde overgang.
Monte Albán, hoofdstad op hoogte
Over de Zapoteken spreken zonder Monte Albán te vermelden, is onmogelijk. Deze emblematische hoofdstad werd gebouwd op een kunstmatig plateau dat uitkijkt over de valleien en telde tot 35.000 inwoners — een indrukwekkend aantal voor die tijd.
Als politiek, religieus en militair centrum concentreerde Monte Albán de Zapoteekse macht. Tempels, ceremoniële pleinen en rijk versierde graven: alles symboliseerde er de sociale hiërarchie en de relatie tussen levenden en voorouders. De site staat trouwens sinds 1987 op de Werelderfgoedlijst van de Unesco.