Op 13 april 2026 vierde de Zoo van Berlijn de 69ste verjaardag van Fatou. De vrouwelijke westelijke laaglandgorilla wordt door het park voorgesteld als de oudste gorilla ter wereld!
Fatou kwam in 1959 aan in Berlijn. Ze was toen ongeveer twee jaar oud, en werd niet in gevangenschap geboren. Dat laatste is een detail dat zeldzaam is geworden in de grote Europese dierentuinen. Haar exacte leeftijd blijft onbekend, maar 13 april is in de loop der jaren wel haar officiële verjaardag geworden!
Voor de gelegenheid kreeg Fatou een menu dat helemaal op haar hoge leeftijd was afgestemd: groenten, sla, rode bieten, broccoli en bamboe. Aangepaste voeding omdat ze geen tanden meer heeft! De zoo legt ook uit dat haar gezondheidstoestand van heel dichtbij wordt opgevolgd, met bijzondere aandacht voor haar artrose, haar tragere ritme en haar behoefte aan rust. Ze leeft trouwens apart van de hoofdgroep, in een ruimte die zo is ingericht dat ze drukte kan vermijden.
De Zoo van Berlijn, tussen erfgoed en dierlijk symbool
Het verhaal van Fatou loopt bijna gelijk met dat van de Zoo van Berlijn zelf. Het park werd opgericht in 1844 en is de oudste zoo van Duitsland! En de band met gorilla’s gaat al lang mee. Gorilla Bobby, die in 1928 aankwam, groeide zelfs uit tot een figuur in het logo van de zoo.
Gorilla’s, rustige reuzen onder druk
De aandacht voor Fatou herinnert ook aan een minder feestelijke realiteit: gorilla’s behoren nog altijd tot de meest bedreigde dieren. De westelijke laaglandgorilla’s, waartoe zij behoort, leven in de vochtige tropische bossen en moerasgebieden van Centraal- en West-Afrika. Ze staan te boek als kritiek bedreigd, met jammer genoeg erg bekende bedreigingen: vernietiging van hun leefgebied, stroperij, ziektes en een steeds grotere menselijke druk op de bossen. Het zijn nochtans sociale dieren, die in familiegroepen leven. Het heeft weinig te maken met het beeld van logge bruten dat soms nog altijd aan hen kleeft! Nee, niet alle gorilla’s zijn King Kong!
Waar kan je gorilla’s in hun natuurlijke leefomgeving zien?
Om gorilla’s in het wild te observeren, moet je naar Centraal-Afrika. Berggorilla’s leven er uitsluitend in sterk gereguleerde omstandigheden, in een netwerk van parken tussen Rwanda, Oeganda en de DRC. Je vindt ze onder meer in Volcanoes National Park, Bwindi, Mgahinga en Virunga. Voor westelijke laaglandgorilla’s is observatie in hun natuurlijke omgeving veel zeldzamer. De site van Dzanga-Sangha, in de Centraal-Afrikaanse Republiek, behoort tot de bekende plekken waar groepen in een natuurbehoudskader gewend zijn geraakt aan menselijke aanwezigheid.