Spectaculair erfgoed, een bewogen geschiedenis en een gastronomie die volop bruist: Wrocław en Poznań weten hoe ze je kunnen verrassen. Twee steden die je net zo goed met je ogen als met je smaakpapillen ontdekt, en waar je met evenveel plezier van een gotisch paleis naar een bord pierogi trekt.
Ontdek meer!
Je hebt Krakau, Warschau en Gdańsk, inmiddels vaste waarden voor een citytrip in Polen. En dan zijn er Wrocław en Poznań: twee steden die Belgische reizigers minder goed kennen, maar die beslist een omweg waard zijn. Op uitnodiging van Visit Poland gingen we ze ontdekken, met een bijzonder aangename rode draad: erfgoedbezoeken afwisselen met gastronomische ervaringen. Een programma dat de eetlust meteen aanwakkerde!
Wrocław: Centraal-Europa in een notendop
Eerste halte: Wrocław, de hoofdstad van Neder-Silezië. Vanuit Brussel vliegen we met LOT Polish Airlines, met een korte overstap in Warschau. De Poolse nationale luchtvaartmaatschappij beschikt over een bijzonder moderne vloot, met toestellen van Embraer, Boeing 737 MAX en Boeing 787 Dreamliner. Na een vlotte reis met bijzonder attente service komen we ’s avonds aan en zetten we onze koffers neer in het Altus Palace Hotel. Dit voormalige paleis is omgebouwd tot een luxehotel, op enkele minuten wandelen van het historische centrum.
De volgende ochtend voelt Wrocław verrassend vertrouwd aan. De geschiedenis van de stad leest dan ook als een samenvatting van die van Centraal-Europa. Onder de Piastdynastie was ze Pools, in de veertiende eeuw kwam ze onder de Boheemse kroon, die toen door de Luxemburgse dynastie werd geregeerd. Daarna volgden de Habsburgers, voordat Pruisen de stad in de achttiende eeuw veroverde. Als Breslau werd ze Duits. Pas in 1945, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd ze opnieuw Pools. Dat Duitse verleden is nog duidelijk zichtbaar in de architectuur en verklaart waarom je soms het gevoel hebt door een grote Duitse stad te wandelen in plaats van door Polen.
Onze ontdekkingstocht begint in de Hala Targowa. Deze enorme bakstenen markthal opende in 1908, toen de stad nog Breslau heette. Achter de neogotische buitenkant schuilt een gedurfde constructie in gewapend beton, met onder meer immense paraboolbogen. Meer dan een eeuw later koop je er nog altijd vis, vleeswaren, groenten, gebak en bloemen. Een ideale plek om de sfeer van de stad op te snuiven en lokale producten te ontdekken. Dankzij de reconstructie van een bar mleczny, of “melkbar”, reis je bovendien even terug in de tijd. In die volkskantines kon je vroeger voor een paar złoty eten.
Dwergen, eilanden en pierogi
Een paar minuten wandelen brengt ons naar de Rynek, het immense marktplein met zijn kleurrijke gevels. De blikvanger is het Stary Ratusz, het oude stadhuis waarvan de oorsprong teruggaat tot de dertiende eeuw. Kantwerk in steen, pinakels, topgevels en een enorme astronomische klok: samen vormen ze een van de mooiste voorbeelden van burgerlijke gotiek in het land.
Maar al snel valt nog iets op: Wrocław is overspoeld door bronzen dwergen! Er zouden er inmiddels bijna duizend over de stad verspreid staan, in de meest onwaarschijnlijke situaties. Die sympathieke invasie vindt haar oorsprong in het Oranje Alternatief, een protestbeweging die in de jaren tachtig humor en dwergen gebruikte om het communistische regime op de korrel te nemen. De eerste beeldjes verschenen pas veel later. Intussen zijn het er zoveel dat ze een symbool van Wrocław zijn geworden. Ze zoeken kan al snel een obsessie worden!
Aan de oevers van de Oder ontdekken we weer een andere kant van de stad. Wrocław ligt verspreid over twaalf eilanden, verbonden door 112 bruggen. Vandaar de bijnaam het Poolse Venetië. Het bekendste is Ostrów Tumski, het kathedraaleiland en de historische kern van de stad. Met zijn kerken, kasseien en straatlantaarns die nog op gas werken, wordt deze wijk bij het vallen van de avond bijzonder romantisch.
Tussen twee bezoeken door is het tijd voor het serieuze werk. Bij IDA Kuchnia i Wino geeft chef Małgorzata Karkocha-Jakubowska een verfijnde draai aan Poolse klassiekers: żurek, pierogi, haring, eend met Silezische aardappelknoedels… Ze werkte onder meer in het Londense driesterrenrestaurant Core by Clare Smyth. Haar keuken is hartverwarmend zonder zwaar te worden en werd bekroond met een Bib Gourmand van Michelin.
’s Middags varen we met een kleine elektrische boot over de Oder. Een uitstekende manier om de bijzondere geografie van Wrocław te begrijpen, terwijl we geruisloos tussen de eilanden en onder de bruggen door glijden.
’s Avonds wacht een nieuwe gastronomische halte bij BABA, het restaurant van chef Beata Śniechowska. De Poolse keuken wordt er ontdaan van overbodige folklore en met opmerkelijke precisie opnieuw geïnterpreteerd. Huisgemaakte pierogi en eend met “vijf Poolse smaken” behoren tot de signatuurgerechten. Het restaurant kreeg onlangs zijn eerste Michelinster.
We sluiten de avond af in de Galeria Neonów. Op een binnenplaats met ateliers, galeries en bars kregen oude lichtreclames uit het communistische tijdperk een tweede leven. Onder een woud van roze, rode, groene en blauwe neonlichten drinken we nog een laatste glas. Kitsch? Een beetje. Fotogeniek? Enorm!
Beton dat werelderfgoed werd
De volgende ochtend springen we naar een heel andere periode met de Hala Stulecia, of Centennial Hall. Deze enorme koepel in gewapend beton werd tussen 1911 en 1913 gebouwd door architect Max Berg, toen Wrocław nog Duits was. Het was een technisch huzarenstukje. Bij de voltooiing had het gebouw de grootste koepel in gewapend beton die ooit was gebouwd. Vandaag staat het op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Vlakbij rijst de Iglica op, een enorme metalen spits die met haar verticale lijn een antwoord lijkt te geven op de monumentale verhoudingen van de hal.
Daarachter liggen het prachtige Szczytnicki-park en zijn Japanse tuin, aangelegd voor de tentoonstelling die in 1913 in Wrocław plaatsvond. Het contrast tussen de monumentale architectuur van de Centennial Hall en de rust van de esdoorns, bruggetjes en waterpartijen is indrukwekkend.
Tegenover een van die waterpartijen ligt Tarasowa, onze laatste gastronomische halte in Wrocław. Chef Katarzyna Daniłowicz combineert er Franse technieken met lokale seizoensproducten, zoals kopytka, paddenstoelen, snoekbaars en rivierkreeft. Ook hier kende de Michelingids een Bib Gourmand toe. Wanneer de fonteinen achter de grote ramen op muziek beginnen te dansen, kunnen we ons nauwelijks een mooier decor voorstellen om dit eerste deel van de reis af te sluiten!
Poznań: bescheiden, maar met grootstedelijke troeven
Poznań is een van de historische bakermatten van Polen. Bij de Poolse delingen kwam ook deze stad eind achttiende eeuw onder Pruisisch gezag. Onder de naam Posen groeide ze uit tot een belangrijke stad van het Duitse Keizerrijk, voordat ze na de Eerste Wereldoorlog weer Pools werd. Die dubbele identiteit is nog zichtbaar in de stadsstructuur, vooral in de keizerlijke wijk.
Voordat we die verkennen, beginnen we de dag bij Affina, een nieuwe zaak midden in het Wilsonpark. Het ontbijt neemt al snel weinig redelijke proporties aan, vooral door een heerlijke crêpe Suzette. Pure verwennerij, en bijzonder lekker!
Daarna zorgt de keizerlijke wijk voor een spectaculaire decorwissel. Brede lanen, monumentale gebouwen en een keizerlijk kasteel herinneren aan de tijd waarin Posen de Pruisische macht aan de oostelijke rand van het Duitse Keizerrijk moest uitstralen.
Maar het hart van Poznań klopt een paar straten verder, rond de Oude Markt. De renaissancegevels hebben kleuren die bijna te perfect zijn om echt te zijn. Om twaalf uur kijkt iedereen naar het stadhuis: boven de klok verschijnen twee mechanische geiten die elkaar twaalf keer met de hoorns stoten. Een heerlijk absurd ritueel dat is uitgegroeid tot een van de bekendste attracties van de stad.
Niet ver daarvandaan maakt de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand indruk met haar rijke barokke decor, waarin rood en goud overheersen. Poznań heeft ook een eigen Ostrów Tumski, een kathedraaleiland dat herinnert aan het belang van de stad tijdens de eerste eeuwen van de Poolse staat.
Van de bibliotheek naar het bord
Voor de lunch zorgt Strona voor een van de mooiste verrassingen van de reis. In een interieur waar boeken de muren bedekken, kiest ook de keuken voor elegantie, met bijzonder verfijnde gerechten. Een paar stappen verder staat de Okrąglak, een voormalig warenhuis uit het communistische tijdperk. De sobere lijnen van deze toren vormen een opvallend contrast met het oudere erfgoed van de stad.
De namiddag leent zich uitstekend tot kuieren. We wandelen van het Górka-paleis naar Stary Browar, een spectaculaire oude brouwerij die is omgebouwd tot winkel- en cultuurcentrum. Het bewijst dat Poznań ook zijn industriële erfgoed een tweede leven weet te geven.
De avond begint bij Fromażeria, een paradijs voor kaasliefhebbers waar je Poolse kazen met lokale wijnen kunt combineren. De zaak behoort inmiddels tot de Bib Gourmands van de Michelingids. Meteen ook een gelegenheid om een hardnekkig vooroordeel te ontkrachten: ja, Polen maakt wijn, en sommige flessen verdienen beslist wat aandacht! We trekken verder naar Papavero, een gevestigde waarde waar door de jaren heen heel wat bekende persoonlijkheden over de vloer kwamen. Opnieuw stellen we vast dat Poznań een gastronomische scene heeft die veel groter is dan zijn bescheiden toeristische bekendheid doet vermoeden.
Daar hadden we de avond voordien al een stevige voorproef van gekregen bij A Nóż Widelec, het restaurant van Agata en Michał Kuter. De chef, die onder meer in Londen werd opgeleid, brengt een hedendaagse Poolse keuken met veel aandacht voor streekproducten en de seizoenen. Het restaurant werkt met lokale producenten en interpreteert traditionele recepten zonder hun karakter te verliezen. Een uitstekende kennismaking met de gastronomie van Groot-Polen.
Een croissant als afsluiter
Poznań verlaten zonder zijn culinaire symbool te proeven? Onmogelijk! We maken kennis met de rogal świętomarciński, of Sint-Maartenscroissant, samen met chef Grzegorz Dziamski. Dat gebeurt in de keukens van het Mercure-hotel, vroeger het legendarische Merkury, een interessant voorbeeld van architectuur uit het communistische tijdperk.
Met zijn halfbladerdeeg en royale vulling van wit maanzaad, gedroogd fruit en noten is de Sint-Maartenscroissant ongeveer zo dieetvriendelijk als hij eruitziet. Maar wat een lekkernij! De bereiding volgt nauwkeurig vastgelegde voorschriften en het gebak is een van de grote culinaire trotsen van Poznań.
Onze laatste lunch is bij Port Sołacz, een elegante zaak in een honderdjarig gebouw aan het water, midden in het Sołacki-park. De Michelingids prijst onder meer de hedendaagse keuken en de bijzondere ligging. Nog één keer uitgebreid genieten, met schandalig lekker gebak erbovenop, voordat we weer vertrekken.
Twee steden om van te smullen
Wrocław en Poznań delen nog een aangename troef voor een citytrip: beide hebben een uitgebreid tramnetwerk, waardoor je de auto zonder spijt in de garage kunt laten. In Poznań kost een ticket voor vijftien minuten momenteel bijvoorbeeld 5 złoty, amper meer dan een euro, inclusief overstappen.
Maar bovenal tonen deze twee steden een ander Polen dan het land dat we denken te kennen. In hun architectuur zie je nog de sporen van de koninkrijken, keizerrijken en regimes die elkaar opvolgden. Hun jonge chefs putten juist uit dat erfgoed om een keuken opnieuw uit te vinden die al te lang als zwaar en boers werd weggezet.
Na Krakau bewijzen Wrocław en Poznań dus opnieuw dat je de Poolse geschiedenis ontdekt in straten, kerken en paleizen. Maar dat ze ook wordt verteld op een bord. Soms zelfs nog beter!
Hoe kom je er?
Vanuit België vliegen Brussels Airlines en LOT Polish Airlines dagelijks naar Warschau, met vlotte aansluitingen naar Wrocław en Poznań. Wie graag met de trein reist, kan beide steden ook vanuit Brussel-Zuid bereiken via het netwerk van Deutsche Bahn.
Ontdek meer!
