Het cijfer kan verbazen: Europa telde in 2022 meer dan 21.500 wolven, een stijging van 58% in 10 jaar. Dat blijkt uit een studie die in 2025 werd gepubliceerd in PLOS Sustainability and Transformation. De cijfers per land? Die geven we je graag: Duitsland ging van één enkele roedel in 2000-2001 naar 219 roedels in 2024-2025. Italië telde bij zijn nationale schatting van 2020-2021 ongeveer 3.307 wolven. In de Alpen zou hun aantal tussen 2020-2021 en 2023-2024 zijn gestegen van 946 naar 1.124 dieren. Frankrijk telde er tijdens de winter van 2023-2024 ongeveer 1.013, terwijl Spanje er meer dan 1.000 herbergt.

Luigi Boitani, die aan het hoofd staat van het ‘Large Carnivore Initiative for Europe’ en zich al sinds de jaren 1970 met dit dossier bezighoudt, steekt zijn verbazing niet onder stoelen of banken: “De snelheid van de toename heeft ons verrast.” Volgens onderzoekster Valeria Di Bernardi is het keerpunt vrij duidelijk: ‘De wettelijke bescherming was de ommekeer.’

De Europese ‘Big Five’? Een idee uit België

Het concept kreeg een naam die zonder schroom is afgekeken van Afrika: de Europese Big Five! Die bestaat uit de Europese bizon, de wolf, de bruine beer, de veelvraat en de lynx.

Een leuk detail: deze selectie dateert uit 2014 en komt uit een Vlaams televisieprogramma, ‘The Big 5 van Europa’. De makers trokken door het continent om vijf iconen van de Europese fauna te kiezen op basis van vier criteria: uitstraling, gedrag, zeldzaamheid en hoeveel indruk ze maken. Ook enkele grote namen uit de natuurbescherming, onder wie Luigi Boitani, werkten eraan mee!

De Europese safari is intussen trouwens veel meer dan een theoretisch concept. Verschillende reisorganisaties spelen al in op de trend en beloven onder andere wolvenobservaties. Van Zweden tot de Abruzzen, via Spanje en de Franse Alpen: het aanbod groeit. De prijs van sommige gespecialiseerde meerdaagse reizen kan in de buurt komen van 3.000 euro of zelfs meer.

Om meteen van een nieuwe goudmijn te kunnen spreken, is het echter nog te vroeg. De totale economische impact van dit soort toerisme blijft moeilijk te becijferen. Op lokaal niveau kan de aanwezigheid van grote roofdieren daarentegen duidelijk uitgroeien tot een toeristische troef!

De bizon, de meest onwaarschijnlijke comeback

Als er één soort is die deze spectaculaire terugkeer samenvat, dan is het wel de Europese bizon. In 1927 was hij volledig verdwenen in het wild en overleefde de soort alleen nog dankzij enkele tientallen dieren in gevangenschap. Een eeuw later ziet het plaatje er helemaal anders uit: in 2024 werden wereldwijd meer dan 12.000 dieren geteld, waarvan bijna 10.000 in vrij levende populaties.

Het woud van Białowieża, op de grens tussen Polen en Belarus, blijft één van zijn belangrijkste bolwerken. En in de Zuidelijke Karpaten, in Roemenië, hebben herintroducties sinds 2014 geleid tot een populatie van meer dan 250 bizons die vandaag vrij leven in het Țarcu-gebergte. Een groot deel van hen werd zelfs rechtstreeks in het wild geboren!

Hoe zit het in België?

Je hoeft het continent niet door te reizen om sporen te vinden van het bekendste grote roofdier van Europa. Wallonië telt intussen vier zones waar de wolf permanent aanwezig is. De Hoge Venen vormen het historische bolwerk van de terugkeer van de soort. Daarna werden twee nieuwe zones erkend: in september 2025 één in Anlier, en in december van datzelfde jaar één in Saint-Hubert. Een vierde zone, die van de Luikse Ardennen, werd op 25 juni 2026 officieel erkend nadat een wolvin er zich had gevestigd.

Let wel op de terminologie: een ‘zone van permanente aanwezigheid’ betekent niet noodzakelijk dat er een volledige roedel gevestigd is! Het kan ook gaan om een solitaire wolf of een koppel. In de Hoge Venen en de aangrenzende grensregio’s worden daarentegen wel degelijk verschillende roedels opgevolgd, waarvan sommige zich aan beide kanten van de Duitse grens bewegen.

De spelregels

Wie aan wildlife-toerisme doet, moet ook enkele basisregels respecteren. Het ‘Large Carnivore Initiative for Europe’ beveelt onder andere kleine groepen aan, een strikte bescherming van holen en rustplaatsen, geen lokvoer, geen afgespeelde opnames van wolvengehuil en voldoende afstand houden van de dieren. Het is evenmin de bedoeling dat wolven geleidelijk aan de aanwezigheid van mensen gewend raken. “Toerisme dat het voeren van dieren of het van dichtbij benaderen ervan aanmoedigt, moet worden vermeden,” benadrukt Di Bernardi. Maar het echte goede nieuws is dat de Conventie van Bern de status van de soort op 7 maart 2025 wijzigde van ‘strikt beschermd’ naar ‘beschermd’.