Dit Lydische standbeeld is 2,2 meter hoog en bijna intact. Ook al heeft het eeuwenlang met het gezicht naar beneden onder een Romeinse straat gelegen...
In Sardes, in het westen van Turkije, hebben archeologen een imposant marmeren standbeeld van een jonge man blootgelegd. Het dateert van ongeveer 470 tot 450 voor onze jaartelling en is nog bijna 2,2 meter hoog, ondanks het ontbreken van de voeten en enkele andere fragmenten. De ontdekking, in de voormalige hoofdstad van Lydië, werd uitvoerig beschreven door de Harvard Gazette.
Het meest verrassende is echter de plek waar het standbeeld werd gevonden! In de Romeinse tijd was het in tweeën gebroken en vervolgens hergebruikt in de bestrating van een laan met zuilengalerijen. De fragmenten waren met het gezicht naar beneden neergelegd. Niet bepaald een respectvolle behandeling, daar zijn we het over eens, maar daardoor bleef het gezicht uiteindelijk wel eeuwenlang beschermd tegen erosie!
Een bewust ouderwets kunstwerk?
Het standbeeld roept bij onderzoekers nu al heel wat vragen op. Het lange haar, de stijve houding en bepaalde onderdelen van de kleding doen denken aan archaïsche Griekse beelden uit de 6de eeuw voor onze jaartelling. Maar de anatomie, en dan vooral de details van het gezicht, de handen en de aders, sluit meer aan bij de technieken uit het begin van de klassieke periode!
De beeldhouwer zou dus bewust oude en moderne kenmerken met elkaar hebben vermengd. Die keuze kan een weerspiegeling zijn van de bijzondere identiteit van Sardes in de 5de eeuw voor onze jaartelling. De stad had toen haar onafhankelijkheid verloren en maakte deel uit van het Achaemenidische Perzische Rijk, terwijl ze haar Lydische tradities sterk bleef behouden.
Het standbeeld vertoont trouwens weinig Perzische invloeden. Het lijkt eerder Griekse artistieke tendensen te combineren met oudere lokale verwijzingen!
Een kledingstuk dat vragen oproept
De kleding van de figuur vormt één van de meest mysterieuze elementen. De jonge man draagt onder meer een ‘chiton’, een tuniek uit de oudheid, en een gedrapeerde mantel. Onder zijn kleding is echter nog een ander stuk stof zichtbaar, met fijne horizontale strepen. Archeologen kennen maar heel weinig vergelijkbare voorbeelden, waardoor het mogelijk om een typisch element uit de Lydische cultuur gaat.
In zijn rechterhand houdt de jongeman ook een vrucht vast. Volgens de Turkse autoriteiten zou het om een kweepeer kunnen gaan, mogelijk bedoeld als religieus offer.
Wie stelde het standbeeld voor?
De identiteit van de jonge man blijft onbekend. Onderzoekers denken onder meer dat het standbeeld mogelijk in de buurt stond van een heiligdom gewijd aan Cybele, de grote godin van Anatolië. Het zou een lid van de lokale elite kunnen voorstellen, of een belangrijk persoon die er zijn vroomheid kwam tonen… en tegelijk ook zijn status! De ontdekking is des te symbolischer omdat Sardes en de grafheuvels van Bin Tepe sinds 2025 op de UNESCO werelderfgoedlijst staan.
Specialisten zullen nu op zoek gaan naar eventuele pigmentsporen, want het standbeeld was oorspronkelijk vermoedelijk beschilderd. Na de restauratie zal het worden tentoongesteld in het museum van Manisa.
Na eeuwen als gewoon onderdeel van een straat te hebben gediend, krijgt de mysterieuze Lydiër dus eindelijk opnieuw een wat prestigieuzere plek!