Je hoeft bij aankomst in Grandson maar even omhoog te kijken om te begrijpen dat het kasteel hier helemaal op zijn plaats is. Het imposante silhouet van het bouwwerk torent boven de oevers van het Meer van Neuchâtel uit en waakt over het dorp. Maar in tegenstelling tot veel andere vestingen uit dezelfde periode… ziet dit kasteel er duidelijk niet zo oud uit als het werkelijk is! Na vijftien jaar werkzaamheden herrijst dit kenmerkende monument van de streek, waarvan de bouw van de eerste toren teruggaat tot omstreeks het jaar 950, met een volledig vernieuwd bezoekersparcours. Het doel? Bijna duizend jaar geschiedenis opnieuw tot leven brengen in een uitgesproken modern museum, waar erfgoed en een immersieve beleving hand in hand gaan.

Wedergeboorte eerder dan een renovatie

Wanneer je door de poorten van het kasteel stapt, is het moeilijk om je de omvang van de werken voor te stellen. Het was immers niet ‘gewoon’ de renovatie van een uitzonderlijk monument. Naast de versteviging van de structuur, de restauratie van de binnenruimtes en de aanleg van groenzones was het ook de bedoeling om een volledig nieuw museumparcours te creëren. Daarmee moest het op één na grootste kasteel van Zwitserland een nieuw leven krijgen.

En het minste wat we kunnen zeggen, is dat dit bijzonder goed gelukt is! Het bezoek strekt zich voortaan uit over meer dan 1.000 m², verdeeld over vier verdiepingen en vijftien zalen. Je reist van de eerste middeleeuwse toren tot de hedendaagse uitdagingen rond het behoud van erfgoed. Uiteindelijk waren die vijftien jaar wachten misschien toch niet zo lang! Het parcours wisselt historische voorwerpen, audiovisuele installaties en immersieve ensceneringen met elkaar af. Daardoor is het bezoek zowel boeiend voor gewone nieuwsgierigen als voor echte geschiedenisliefhebbers.

Een veldslag die de geschiedenis veranderde

Tegelijk duik je via de beroemde ‘Bourgondische Oorlogen’ opnieuw in de Europese geschiedenis. In 1476 plaatste de Slag bij Grandson Karel de Stoute tegenover de Zwitserse Confederatie. Die veldslag bezorgde het kleine stadje in de Vaud een plaats in de grote geschiedenis. En het zorgde er tegelijk mee voor dat het politieke evenwicht in Europa blijvend werd hertekend.

We geven toe dat we dit deel van onze geschiedenislessen een beetje vergeten waren. Volledig vergeten, om helemaal eerlijk te zijn… Maar de permanente tentoonstelling in het hart van het kasteel besteedt uitgebreid aandacht aan deze episode, met beelden, projecties en interactieve installaties die geïnspireerd zijn op de geïllustreerde kronieken van Diebold Schilling, een bekende Berner auteur uit de 15de eeuw. Een bijzonder levendige manier om de geschiedenis te vertellen. Wie weet hadden we dit hoofdstuk uit onze geschiedenislessen nooit vergeten als het ons destijds op deze manier was voorgesteld!

Het dorp verrijkt je bezoek

Na ongeveer anderhalf uur in het kasteel en zodra je de vestingmuren achter je laat, is de ontdekking trouwens nog lang niet voorbij. Grandson behoort namelijk tot de ‘Mooiste Dorpen van Zwitserland’. En wanneer je er rondwandelt, begrijp je meteen waarom. Het is heerlijk slenteren door de straatjes met oude huizen, over de kleine pleinen van het dorp of gewoon naar de oevers van het Meer van Neuchâtel. Je hoeft zelfs niet opnieuw de auto of het openbaar vervoer te nemen: het meer ligt op een steenworp van het kasteel!

Met zijn ligging op minder dan 25 kilometer van de Franse grens is Grandson dan ook een ideale halte om het noorden van de Vaud te ontdekken. Want ook al kom je er in de eerste plaats voor een middeleeuwse vesting, je vertrekt er ook weer met zin om je verkenning van het hart van Franstalig Zwitserland nog wat langer voort te zetten!

Ontdek het kasteel