Terwijl de Tweede Wereldoorlog Europa nog altijd teistert, barst de Vesuvius uit. Het is 19 maart 1944 en fonteinen van lava spuiten uit de krater!
Een dikke rookkolom verduistert de hemel en asregens bedekken de omliggende dorpen. De inwoners, die al te maken hebben met bombardementen, tekorten en troepenverplaatsingen, ontdekken dat ze voortaan rekening moeten houden met nog een extra tegenstander…
Napels tussen twee rampen
De regio maakt op dat moment een bijzonder moeilijke periode door. Napels werd enkele maanden eerder bevrijd van de Duitse bezetting, na de beroemde ‘Vier Dagen van Napels’ in september 1943. De geallieerde troepen controleren inmiddels Zuid-Italië, maar verder naar het noorden wordt nog hevig gevochten, onder meer rond Monte Cassino.
De stad en haar omgeving dragen nog altijd de littekens van de bombardementen. Er is een tekort aan woningen, voedsel wordt gerantsoeneerd en de infrastructuur is gedeeltelijk vernield. Toch probeert de bevolking opnieuw een zekere vorm van normaliteit te vinden.
Op de hoger gelegen flanken rookt de Vesuvius regelmatig. De inwoners zijn dat gewend: de vulkaan vertoont al enkele jaren bijna onafgebroken activiteit. Maar op 18 maart 1944 worden de signalen duidelijk onrustwekkender. De volgende dag neemt de uitbarsting spectaculaire proporties aan. De Napolitaanse reus, die duidelijk niet onder de indruk is van de geopolitieke situatie, besluit zelf ook de voorpagina’s te halen!
Dorpen bedolven onder lava en as
Lava stroomt langs de flanken van de vulkaan. De hete brij bereiken onder meer San Sebastiano al Vesuvio en Massa di Somma. Ze verwoest woningen, landbouwgewassen en openbare gebouwen. Duizenden mensen moeten in allerijl hun huis verlaten!
Verderop vormen niet de lavastromen het grootste gevaar, maar vulkanische projectielen en asregens. Onder het gewicht daarvan storten daken in. Een twintigtal mensen komt om het leven, terwijl duizenden inwoners dakloos worden!
De evacuaties verlopen erg chaotisch. Gezinnen nemen mee wat ze kunnen, vaak enkele kledingstukken, dekens of religieuze voorwerpen. Geallieerde soldaten helpen bij de reddingsoperaties en vervoeren de slachtoffers in militaire voertuigen. Enkele dagen lang lijkt de oorlog bijna naar de achtergrond te verdwijnen.
Een eskader verslagen zonder gevecht
De vulkaan bezorgt ook de Amerikaanse troepen een bijzonder onaangename verrassing. In de buurt van Pompeï heeft de 340th Bombardment Group van de US Army Air Forces zijn B-25 Mitchell-bommenwerpers op een vliegveld gestationeerd.
Wanneer de as begint neer te dwarrelen, proberen de militairen de toestellen te beschermen. Maar de vulkanische deeltjes dringen overal binnen, beschadigen de motoren en hopen zich op de vleugels op. Naar verluidt gingen zo bijna 80 vliegtuigen verloren of raakten ze zwaar beschadigd.
Een vulkaan die alleen maar slaapt
De uitbarsting duurt voort tot begin april, waarna de activiteit geleidelijk afneemt. Tot op vandaag blijft dit de laatste uitbarsting van de Vesuvius. Sinds 1944 lijkt de vulkaan rustig, maar onder de baai van Napels is het magma niet verdwenen. Vandaag wonen miljoenen mensen vlak bij de flanken, in één van de strengst gemonitorde vulkanische gebieden ter wereld.