Bergorilla’s observeren in hun natuurlijke habitat behoort tot de meest indrukwekkende wildlife-ervaringen ter wereld. Deze grote mensapen, met een blik die ongemakkelijk dicht bij die van de mens aanleunt, leven uitsluitend in een heel specifieke regio van Centraal-Afrika, op de grens van Rwanda, Oeganda en de Democratische Republiek Congo.
© mike-arney
Geen eindeloze savannes hier: hun leefgebied bestaat uit hooggelegen bossen, in nevel gehulde vulkanen en steile hellingen. Een spectaculair decor… maar ook bijzonder kwetsbaar.
Hoeveel berggorilla’s zijn er nog over?
De meest recente beschikbare cijfers, die van 16 oktober 2025, zijn tegelijk hoopgevend en zorgwekkend: momenteel leven er nog 1.063 berggorilla’s in het wild. Dat is weinig, maar wel een duidelijke verbetering tegenover het begin van de jaren 1980, toen hun populatie onder de grens van 400 zakte (gegevens WWF)! Deze gorilla’s delen ongeveer 98 % van ons DNA, wat wellicht verklaart waarom hun blik ons soms licht ongemakkelijk doet voelen…
Een uniek habitat… dat onder druk stat
Berggorilla’s komen nergens anders ter wereld voor! Hun leefgebied beperkt zich tot een netwerk van hooggelegen nationale parken met tropische bebossing, waaronder de beroemde Virunga-bergen…
Zeer goed georganiseerde families
Berggorilla’s leven in familiegroepen die geleid worden door een dominant mannetje, de zilverrug. Hij waakt over de samenhang van de groep, beschermt de jongsten en beheert… interne spanningen. Een voltijdse job!
© porco-rosso
De belangrijkste bedreigingen
Ondanks de bestaande beschermingsmaatregelen blijven verschillende bedreigingen bestaan:
• ontbossing, vooral gelinkt aan landbouw en brandhout
• menselijke ziektes, waarvoor ze bijzonder gevoelig zijn
• conflicten tussen wilde fauna en lokale gemeenschappen
• de klimaatverandering, die hun leefomgeving wijzigt
De soort blijft bedreigd, ondanks vooruitgang
Dankzij wetenschappelijke opvolging en regelmatige tellingen kon de populatie berggorilla’s opnieuw geëvalueerd worden. In 2018 veranderde hun status op de Rode Lijst van de IUCN van ‘kritiek bedreigd’ naar ‘bedreigd’.
Toerisme is noodzakelijk!
Gereguleerd toerisme rond het observeren van gorilla’s speelt vandaag een sleutelrol in hun bescherming. Strikt gereglementeerd (en eerlijk gezegd ook niet goedkoop), beperkt in bezoekersaantal en onderworpen aan strenge sanitaire regels, maakt het zowel de financiering van parkbeheer mogelijk als de sensibilisering van reizigers.