Dertig jaar na de vorige restauratie staat Het Laatste Oordeel van Michelangelo terug in de steigers, zonder dat de kapel sluit.
© snapsaga
In de Sixtijnse Kapel zijn uitzonderlijke werkzaamheden gestart rond de restauratie van Het Laatste Oordeel, één van de meest bestudeerde fresco’s uit de kunstgeschiedenis. Dertig jaar na de laatste grote ingreep hebben de Vaticaanse Musea de start van deze nieuwe restauratie aangekondigd, die naar verwachting drie maanden zal duren.
Het monumentale werk, door Michelangelo geschilderd tussen 1536 en 1541, beslaat 180 m² en stelt het laatste oordeel van de mensheid voor. Een krachtige, imposante en soms verontrustende scène, die een steeds breder publiek blijft fascineren!
Waarom opnieuw restaureren?
In tegenstelling tot wat je misschien denkt, worden de fresco’s van de kapel nooit volledig aan hun lot overgelaten. Er zijn regelmatige schoonmaakbeurten, vaak ’s nachts, om de ophoping van stof te beperken. Maar deze keer vereist Het Laatste Oordeel een grondigere ingreep.
Volgens hoofdrestaurator Paolo Violini, geciteerd door Belga, is het doel een “algemene witachtige sluier” te verwijderen, veroorzaakt door micropartikels die door luchtstromen worden meegevoerd. Door de jaren heen hebben deze afzettingen de contrasten afgezwakt en de kleuren genivelleerd, waardoor de leesbaarheid van het door de kunstenaar bedachte clair-obscur vertroebeld raakte.
De uitdaging is dus zowel esthetisch als technisch: de door Michelangelo gewenste chromatische en lichtkwaliteit herstellen, zonder het originele materiaal te verraden. Een echte evenwichtsoefening! Opmerkelijk: de Sixtijnse Kapel blijft gedurende de hele duur van de werken open voor het publiek.
Korte geschiedenis van een unieke plek
Voor ze synoniem werd met eindeloze wachtrijen, was de Sixtijnse Kapel vooral een plaats van macht. Ze werd gebouwd tussen 1477 en 1483 onder paus Sixtus IV, en was ontworpen als een centraal punt van het pauselijke leven. Hier vinden de conclaven plaats en worden een aantal van de meest beslissende keuzes van de katholieke Kerk gemaakt.
Oorspronkelijk werden de muren versierd door grote meesters van de Italiaanse Renaissance, zoals Botticelli en Perugino. Michelangelo kwam later, bijna tegen zijn zin. Hij werd tussen 1508 en 1512 belast met het schilderen van het plafond, en brak daarbij met de gevestigde ideeën. Hij herdefinieerde in zijn eentje de ambitie van de monumentale fresco!
Het Laatste Oordeel, dat meer dan twintig jaar later geschilderd werd, markeert een stilistische en spirituele breuk. Het is donkerder en gespannener, en weerspiegelt ook een onrustige tijd, tussen religieuze crisissen en politieke omwentelingen. Dat doet onvermijdelijk denken aan onze huidige tijd!