In de lente van 1152 is Aliénor van Aquitanië niet langer de koningin van Frankrijk. Haar huwelijk met Lodewijk VII wordt nietig verklaard wegens bloedverwantschap. Officieel verloopt alles rustig volgens het canonieke recht. Officieus is het een ware aardbeving! Op meer dan dertigjarige leeftijd, en als moeder van twee dochters, is Aliénor vooral de machtigste vrouw van het Westen. Ze staat aan het hoofd van een immens, rijk, gecultiveerd en begeerd gebied.
© phil-lev
Vrij… en gevaarlijk begeerd. De wegen zijn niet veilig voor een hertogin van dit kaliber. Maar Aliénor is niet het type dat zich laat ontvoeren of haar toekomst laat bepalen. Ze heeft al een zeer duidelijk plan voor wat volgt!
Poitiers, toneel van een strategische keuze
Het is in Poitiers, de hoofdstad van haar hertogdom, dat Aliénor na haar scheiding haar intrek neemt. Een geleerde en politieke stad: Poitiers is op dat moment een belangrijk machtscentrum.
Op 18 mei 1152 trouwt Aliénor met Hendrik Plantagenet, graaf van Anjou en hertog van Normandië. Hij is negen jaar jonger dan zij. En dan? Hij is briljant, ambitieus en bijzonder doeltreffend. Twee maanden later wordt hij koning van Engeland. De timing is dus perfect!
Een liefdeshuwelijk? Misschien. Een machtsverbond? Zonder twijfel!
Je stelt je natuurlijk graag vurige passie voor. Die heeft waarschijnlijk bestaan, maar niet lang… Dit huwelijk is in de eerste plaats een politiek meesterstuk. Door hun gebieden te verenigen, bouwen Aliénor en Hendrik wat later het Plantagenêt-rijk zal worden genoemd. Van Schotland tot de Pyreneeën doet dit territoriale blok de koning van Frankrijk verbleken.
Aliénor is geen zwijgende echtgenote. Ze regeert, bestuurt en steekt enorm veel energie in het beschermen van haar belangen. Ze steunt de kunsten, de hoofse poëzie en de troubadours. Ze reist onafgebroken tussen Engeland en Aquitanië. Poitiers wordt een belangrijk cultureel centrum, bijna een parallel hof.
Een vrouw die stoort
Te vrij, te invloedrijk, te intelligent: Aliénor stoort. De spanningen met Hendrik II stapelen zich op. Ze steunt zelfs de opstand van haar zonen tegen hun vader. Het resultaat? Vijftien jaar gevangenschap wegens samenzwering tegen haar koninklijke echtgenoot! Toch was er niets dat deze vrouw van staal echt kon ontmoedigen.
Na verloop van tijd wordt haar straf verlicht en uiteindelijk komt ze bij de dood van Hendrik vrij. Aliénor keert dan terug op het voorplan. Als regente, diplomate en strategische geest blijft ze onvermoeibaar regeren, tot op hoge leeftijd.
Poitiers vandaag, tussen steen en herinnering
Poitiers heeft die discrete elegantie van steden die doordrenkt zijn van geschiedenis weten te behouden. De Sint-Pieterskathedraal, de middeleeuwse steegjes en de Gallo-Romeinse overblijfselen vertellen het verhaal van duizend jaar macht, geloof en cultuur. Een stad op mensenmaat, ideaal om rond te slenteren…
© Stephane Debove - stock.adobe.com
Op enkele kilometers daar vandaan vind je de Abdij van Fontevraud. Als necropolis van de Plantagenêts vind je er de ligbeelden van Aliénor van Aquitanië, Hendrik II van Engeland en Richard Leeuwenhart, haar zoon die zo werd genoemd omwille van zijn grote moed en die op zijn beurt koning van Engeland werd. De plek is indrukwekkend en absoluut een bezoek waard. En niet alleen voor wie van geschiedenis houdt…