Dit is een tentoonstelling met een wel heel bijzondere voorgeschiedenis. Op 2 november 2026 stelden de Archeologische Musea van Istanbul 100 artefacten uit de oudheid voor die uit de Verenigde Staten werden teruggehaald. Tegelijkertijd opende de tentoonstelling ‘No Escape: Boubon’. Wat daar zo bijzonder aan is? Wacht maar tot je het hele verhaal leest…
Achter deze tentoonstelling schuilt een lange geschiedenis van clandestiene opgravingen, voorwerpen die over de hele wereld verspreid raakten, minutieus uitgeplozen museumcatalogi en zelfs bodem- en isotopenanalyses…
Voorwerpen van meer dan 4.000 jaar oud
De uit het land van ‘Uncle Sam’ teruggekeerde collectie omvat onder meer 40 voorwerpen uit Horoztepe, een Turkse archeologische vindplaats in de provincie Tokat. Ze dateren van 2300 tot 2000 voor onze jaartelling. Het gaat om ceremoniële instrumenten, wapens en metalen vaatwerk. Een andere indrukwekkende groep bestaat uit 44 terracotta architectuurplaten uit Düver, in het zuidwesten van Turkije, die teruggaan tot de 6de eeuw voor onze jaartelling.
De teruggave werd mogelijk door archiefdocumenten, archeologisch onderzoek en gerechtelijke onderzoeken met elkaar te combineren. Sommige stukken werden zelfs opgespoord toen ze afgelopen mei in de Verenigde Staten te koop werden aangeboden!
Boubon: de puzzel van de Romeinse keizers
De echte blikvanger van de tentoonstelling, die komt uit Boubon, een antieke stad in de huidige provincie Burdur. In de jaren 1960 raakten door illegale opgravingen bronzen beelden verspreid die ooit een heiligdom voor de keizercultus sierden.
Het probleem? Sommige beelden waren in verschillende stukken uit elkaar gehaald. Hoofden, torso’s, benen en sokkels belandden in afzonderlijke collecties. Onderzoekers vergeleken daarom afdrukken, bevestigingspunten, oude foto’s en zelfs de samenstelling van de materialen om de puzzel weer in elkaar te zetten!
Onder de betrokken keizers bevinden zich Marcus Aurelius, Lucius Verus, Septimius Severus en Caracalla. Bezoekers kunnen hen nu ontdekken in een tentoonstelling die ook het verhaal vertelt van de illegale handel in oudheden en hoe onderzoekers de stukken terugvonden.
De Turkse archeologie staat duidelijk niet stil
In Turkije volgen de ontdekkingen en de terugkeer van erfgoed elkaar op. De afgelopen weken vertelden we je al over een 2.500 jaar oud Lydisch beeld dat in Sardes werd teruggevonden, maar ook over een opmerkelijk neolithisch beeld uit Karahantepe. Zelfs onder water blijft het land verrassen, zoals met dit ongeveer 4.700 jaar oude scheepswrak voor de kust van Kekova.
